Palamut bu yıl 100 katına çıktı: Tuzla'da tezgâha bakarken neyi karşılaştırmalı?

Balık sezonu 1 Eylül 2026'da açıldı ve ilk rakamlar palamut açısından olağandışı bir yıl olduğunu gösterdi. İstanbul'un su ürünleri haline sezonun ilk haftasında giren palamut, geçen yılın aynı haftasının 100 katına çıktı. Tezgâhta fiyatlar düştü. Ama tezgâha giderken bilinmesi gereken iki şey daha var: Şile palamudunun neden ayrı anıldığı ve uskumru diye kolyoz almamak için nereye bakılacağı.

Palamut 100 katına çıktı, toplam arz ikiye katlandı

İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki İSYÖN tarafından işletilen Gürpınar Su Ürünleri Hali'ne 1-7 Eylül 2026 arasında 1 milyon 884 bin 458 kilogram balık girdi. Bunun 903 bin 952 kilogramı, yani yüzde 47,97'si palamuttu. Hamsi 552 bin 227 kilogramla toplamın yüzde 29,30'unu oluşturdu.

Asıl çarpıcı olan geçen yılla karşılaştırma. 2025'in aynı haftasında hale 919 bin 789 kilogram balık girmişti ve bunun yalnızca 9 bin 37 kilogramı palamuttu; yani toplamın yüzde 1'i bile değil.

Başka bir ifadeyle: toplam balık arzı bir yılda ikiye katlanırken, palamut arzı yaklaşık 100 katına çıktı. Bolluk yalnızca balıkçı söyleminde değil, halin tartı kayıtlarında.

Bolluk herkesi sevindirmedi

Arzın bu kadar hızlı artması fiyatı aşağı çekince balıkçı tarafında farklı bir tartışma başladı. Doğu Karadeniz Su Ürünleri Kooperatifleri Bölge Birliği Başkanı Ahmet Mutlu, piyasanın dengelenmesi için büyük ve küçük teknelerin avlanmaya birkaç gün ara vermesi gerektiğini söyledi; sürenin üç gün mü, dört gün mü, bir hafta mı olacağının değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Yani tüketici için iyi haber olan bolluk, üretici tarafında fiyatın maliyetin altına inmesi endişesi doğurmuş durumda.

Şile palamudu neden ayrı anılıyor?

İstanbul'da "Şile palamudu" ifadesinin güçlü bir karşılığı var ve bunun nedeni yalnızca balığın Şile'den karaya çıkarılması değil.

Şile Belediyesi'nin gastronomi sayfasındaki bilgiye göre palamut ilkbaharda beslenmek üzere Karadeniz'e çıkıyor, sonbaharda Marmara'ya, oradan Çanakkale'ye kadar iniyor. Bu dönüş yolunda Boğaz'a geçmeden önce Şile bölgesinde yemleniyor. Şile kıyıları kayalıklarda yaşayan küçük balıklar ve kabuklu deniz canlıları açısından zengin olduğu için palamut burada kaldığı sürede büyüyor ve yağlanıyor.

Şile ayrıca av yasağının kalkmasının ardından Marmara bölgesinde palamudun avlandığı ilk liman olarak anılıyor.

Dolayısıyla tezgâhta "Şile palamudu" denildiğinde kastedilen, Şile-Karadeniz hattından yeni gelmiş, iyi beslenmiş ve yağlanmaya başlamış palamut.

Halde 68-93 TL, tezgâhta 100-200 TL

16 Eylül 2026 tarihli hal verilerine göre palamut toptanda şu fiyatlarla işlem gördü:

• 5'li kasa (yaklaşık 0,95 kg'lık balık): 68-79 TL/kg
• 7'li kasa (yaklaşık 0,75 kg'lık balık): 67-93 TL/kg
• Hamsi: 53-67 TL/kg

Aynı gün tezgâhta palamudun tanesi 100 ile 200 TL arasında satıldı; 0,95 kilogramlık iri palamut bazı tezgâhlarda 200 TL'ye çıktı.

Aradaki farkın tamamı kâr değil: nakliye, buz, fire ve işçilik maliyetleri bu farkın içinde. Yine de hal fiyatını bilmek, tezgâhta ne kadar üzerine konduğunu görmeyi sağlıyor.

Karadeniz kıyısında fiyatlar daha düşük. Rize'de aynı gün 400 grama kadar küçük palamut tanesi 50 TL, 750 gram civarındaki iri palamut 100 TL'den satıldı. İstanbul'da nakliye ve perakende maliyetleri nedeniyle aynı rakamları beklememek gerekiyor.

İstanbul Su Ürünleri Kooperatifleri Birliği Başkanı Erdoğan Kartal da eylül başında fiyatların 100-200 TL bandında seyredeceğini, "30-40 liraya düşecek" beklentisinin gerçekçi olmadığını söylemişti.

Tuzla'da tezgâha giderken ne karşılaştırmalı?

Tuzlali.net kayıtlarında Tuzla'da 13 balıkçı bulunuyor; 12'sinde telefon bilgisi var. Kayıtların yakın yarısı Aydınlı'da (6), ardından Postane ve Yayla (2'şer), Evliya Çelebi, İçmeler ve Cami (1'er) geliyor. Tuzla'daki tezgâh fiyatlarını biz tutmuyoruz; balık fiyatı günlük ve mevsimlik değişiyor.

Ama elinizde iki karşılaştırma noktası var: aynı günkü hal fiyatı (0,95 kg'lık palamutta 68-79 TL/kg) ve aynı günkü İstanbul tezgâh bandı (100-200 TL/adet).

Pratikte şu işe yarıyor: balığın gramajını sorun. 750 gram civarındaki bir palamut için istenen fiyatla, 950 gramlık iri bir palamut için istenen fiyat aynıysa sormaya değer. Aynı şekilde küçük boy bir palamuda iri balık fiyatı isteniyorsa, o gün halde iri balığın 68-79 TL/kg'dan işlem gördüğünü hatırlamakta fayda var.

Tuzla'da balık satan yerlerin adres ve telefonları için Tuzla balıkçılar dizinimize bakabilirsiniz.

Peki uskumruda da aynı bolluk var mı?

Uskumruda tablo palamuttan farklı.

Takvim açısından eylül ve ekim uskumru için doğru dönem. Et ve Süt Kurumu'nun tür bilgisine göre yazı Karadeniz'de geçiren uskumru eylül ve ekim aylarında Marmara'ya iniyor; en lezzetli dönemi eylülden yumurtlamaya başladığı ocak ayı sonuna kadar sürüyor.

Ancak bu, 2026'da palamuttaki gibi bir uskumru bolluğu yaşanacağı anlamına gelmiyor. Uskumru sürülerinin aşırı avlanma ve deniz kirliliği nedeniyle geçmişe göre ciddi biçimde azaldığı, Marmara-Karadeniz göçünün olumsuz etkilendiği uzun süredir kayıtlarda.

Uskumru, palamut ve hamsi gibi günlük hal fiyat listelerinde düzenli yer almıyor; bu da arzın istikrarlı olmadığının bir işareti. Dolayısıyla tezgâhta yerli uskumrunun palamut kadar ucuzlamasını beklemek için şu an elde veri yok.

Uskumru diye kolyoz almayın

Buradaki en önemli tüketici uyarısı uskumru ile kolyozun karıştırılmaması.

Kolyoz uskumruya çok benzer, aynı familyadandır ve uskumruyla birlikte sürü hâlinde göç eder; ancak ayrı bir balıktır. Et ve Süt Kurumu kolyoz için "tadı uskumruya nazaran oldukça yavan olduğundan genelde tavası yapılır" diyor.

Yani kolyoz kötü bir balık olduğu için değil, uskumru fiyatı ödeyen tüketicinin uskumru lezzeti beklediği için ayrımı bilmek gerekiyor.

Tezgâhta bakılacak yerler şunlar:

• Göz. Et ve Süt Kurumu uskumrunun gözünü "neredeyse toplu iğne başı kadar küçük" diye tarif ediyor. Kolyozun gözü başına oranla belirgin biçimde daha büyük ve çıkıktır.
• Kuyruk çatalı. Uskumrunun kuyruk çatalının içi boştur, iki çizgiden ibaret bir V harfi gibi görünür. Kolyozunki doludur.
• Karın. Gerçek uskumrunun karnında koyu benek bulunmaz. Kolyozun karın ve yan taraflarında yuvarlağımsı koyu lekeler görülür.
• Sırt deseni ve renk. Uskumrunun sırt çizgileri daha düzenli, rengi daha açık ve mavimsidir. Kolyozda çizgiler daha dağınık, renk daha mat ve yeşile çalar.

Kısacası: iri ve çıkık göz + benekli karın + dağınık sırt deseni + dolu kuyruk çatalı kolyoza işaret eder. Toplu iğne başı kadar küçük göz + lekesiz karın + düzenli sırt çizgileri + içi boş V kuyruk uskumrudur.

Bir de tazelik hilesi var

Bolluk döneminde tezgâhta balık çok, ama hepsi aynı gün gelmiş olmayabilir. İstanbul Su Ürünleri Kooperatifleri Birliği Başkanı Erdoğan Kartal, solungaçların kırmızı görünmesi için boyanabildiği uyarısını yapıyor.

Bu yüzden tek başına solungaç rengine güvenmeyin. Matlaşmış, parlaklığını yitirmiş balıktan uzak durun; kuyruğundan tutunca sarkan, eti yumuşamış balığı almayın. Renk canlılığı en kritik ölçüt.

Özet

Palamutta bu yıl tüketicinin eli güçlü: hal rakamları bolluğu doğruluyor, tezgâhta 100-200 TL bandı oluşmuş durumda. Alırken gramajı sorun ve o günkü hal fiyatıyla karşılaştırın.

Uskumruda ise aynı bolluk yok; üstelik tezgâhta kolyozla karışabiliyor. Yalnız fiyat etiketine değil, balığın gözüne, karnına ve kuyruğuna da bakın.

Zaman çizelgesi

1. 1 Eylül 2026Gırgır ve trol tekneleri için genel av yasağı sona erdi, 2026-2027 sezonu açıldı.
2. 1-7 Eylül 2026Gürpınar Su Ürünleri Hali'ne 1.884.458 kg balık girdi; 903.952 kg'ı palamut. Geçen yıl aynı hafta palamut yalnız 9.037 kg'dı.
3. 2 Eylül 2026İstanbul Su Ürünleri Kooperatifleri Birliği Başkanı Erdoğan Kartal fiyatların 100-200 TL bandında kalacağını söyledi, solungaç boyama uyarısı yaptı. [3]
4. 16 Eylül 2026Halde 0,95 kg'lık palamut 68-79 TL/kg, tezgâhta tanesi 100-200 TL. Rize'de küçük boy 50 TL. [1]
5. 16 Eylül 2026Doğu Karadeniz Su Ürünleri Kooperatifleri Bölge Birliği Başkanı Ahmet Mutlu, piyasanın dengelenmesi için ava birkaç gün mola verilmesini istedi. [4]

Bu haberde bir hata ya da eksik mi gördünüz? Düzeltme ve kaynak bildirimi için info@tuzlali.net adresine yazın. · Yayın ilkelerimiz